مهندسی سطح و پوششدهی در صنعت ابزار و یراقآلات
صنعت **ابزارآلات (دستی، برقی و صنعتی)** و **یراقآلات (ساختمانی، کابینت، قفل و لولا)** تلفیقی کامل از نیازهای **مکانیکی سخت (سایش، ضربه، گشتاور)** و **زیباییشناسی (جلوه بصری، تنوع رنگ و ثبات ظاهر)** است. قطعات این صنعت از جنسهای گوناگونی چون فولادهای سختشده، زاماک، برنج و آلومینیوم ساخته میشوند و پوششدهی آنها باید علاوه بر حفاظت عالی در برابر خوردگی و رطوبت دست انسان، مقاومت بالایی در برابر سایش و اصطکاک ارائه دهد.
۱. یراقآلات ساختمانی، دستگیره درب، ریل و تجهیزات کابینت
توضیحات و معرفی کاربرد
دستگیرههای درب و پنجره، پلاکها، دستگیرههای کابینت، جکها و ریلهای کشو که عمدتاً از آلیاژ زاماک (Zamak)، برنج یا آلومینیوم تزریقی ساخته میشوند.
چالشها
- تخلخل ناشی از تزریق زاماک (Die-Casting Porosity): ایجاد پوسته و تاول پس از آبکاری در اثر خروج گاز از منافذ زاماک.
- خوردگی ناشی از تعریق دست (Sweat Resistance): کدر شدن و سیاه شدن سریع پوششهای برنجی و طلایی در اثر تماس مداوم با پوست دست.
- نیاز به تنوع رنگ و پوششهای مدرن: تقاضای بالا برای رنگهای طلایی، نیکل ساتن (مات)، زیتونی، مشکی PVD و رزگلد.
راهکارهای عمومی آبکاری و پوششدهی
- زیرسازی مس اسیدی پرکننده (High-Leveling Acid Copper): پوشاندن منافذ زیرین زاماک و ایجاد سطح یکدست آینهای قبل از آبکاری نهایی.
- آبکاری نیکل دوپلکس + کروم / طلا / برنج: ایجاد لایه حفاظتی ضخیم و مقاوم در برابر تعریق.
- اعمال لاکهای الکتروفورتیک (Electrophoretic Clear Lacquer): تثبیت رنگهای برنجی و آنتیک با لایه لاک پختشونده جهت مقاومت کامل در برابر خش و تعریق.
راهکارها و نقش تخصصی شرکت «پویاب فلز»
- شویندهها و چربیگیرهای تخصصی زاماک: پاکسازی کامل صابون و پولیش بدون ایجاد خوردگی، سیاه شدن یا هجوم شیمیایی به سطح زاماک.
- افزودنیهای مس اسیدی و نیکل براق با پرکنندگی بالا: کاستن از مراحل پرداختکاری دستی و پوششدهی یکنواخت زوایای پیچیده دستگیرهها.
۲. قفلها، مغزی قفل (توپی)، لولاها و مکانیزمهای زبانه
توضیحات و معرفی کاربرد
بدنه و توپی قفلهای حیاطی و آپارتمانی، زبانهها، لولاهای فلزی و قطعات داخلی قفل که تحت اصطکاک و ساییدگی مداوم کار میکنند.
چالشها
- خوردگی در محیطهای بیرونی: زنگزدگی قفلها و لولاها زیر باران و رطوبت محیطی.
- اصطکاک و گیرپوژ قطعات داخلی: ساییدگی زبانه و ساچمههای توپی قفل که منجر به سفت شدن یا خرابی قفل میشود.
- یکنواختی پوشش در سوراخهای عمیق: صعوبت آبکاری سوراخهای ریز و داخلی توپی قفل.
راهکارهای عمومی آبکاری
- آبکاری روی (Zinc Plating) با کروماتههای زرد، مشکی یا ترانسپارنت: اقتصادیترین و موثرترین روش برای حفاظت قفلها و لولاهای آهنی در برابر زنگزدگی.
- آبکاری نیکل شیمیایی (Electroless Nickel): برای قطعات داخلی قفل و ساچمهها بهدلیل پوششدهی ۱۰۰٪ یکنواخت در تمام فواصل و سوراخهای داخلی و مقاومت سایشی بالا.
راهکارها و نقش تخصصی شرکت «پویاب فلز»
- افزودنیهای آبکاری روی اسیدی و قلیایی (Zinc Plating Brighteners): ایجاد پوشش روی با براقیت بالا و قدرت پخش عالی در فواصل دور برای لولاها و بدنه قفل.
- پاسیواتورها و پاسیواسیونهای کروم ۳ ظرفیتی (Cr3+ Passivation): ارتقای مقاومت به خوردگی تا بیش از ۲۰۰ ساعت سالت اسپری مطابق استانداردهای زیستمحیطی.
۳. ابزارهای دستی، صنعتی و برقی (آچارها، انبردست، تیغهها و بوکس)
توضیحات و معرفی کاربرد
آچارهای تخت و رینگی، انبردست، سیمچین، آچارهای بکس، تیغههای برش، سریهای پیچگوشتی و متههای صنعتی که از فولادهای آلیاژی سختکاریشده (Cr-V و Cr-Mo) ساخته میشوند.
چالشها
- سایش مکانیکی شدید و ضربه: پوسته شدن و کنده شدن پوشش تحت گشتاور و ضربه آچار.
- تردی هیدروژنی (Hydrogen Embrittlement): شکست ناگهانی آچارها و ابزارهای فولادی سختکاریشده در اثر جذب هیدروژن طی اسیدشویی و آبکاری.
- خوردگی ناشی از روغن و رطوبت کارگاه: زنگزدگی ابزار در جعبهابزار و محیطهای صنعتی.
راهکارهای عمومی آبکاری و پوششدهی
- آبکاری نیکل ساتن / نیکل-کروم سخت (Satin/Micro-cracked Chrome): ایجاد ظاهر مات و مهندسی ضدلغزش روی آچارها به همراه مقاومت فوقالعاده به ضربه و خوردگی.
- آبکاری کروم سخت (Hard Chrome) و PVD: برای تیغهها، متهها و قالبها جهت افزایش سختی سطح تا بالای HV 900.
- پوششهای فسفاته سیاه (Manganese/Zinc Phosphate): همراه با روغنهای محافظ برای سریهای پیچگوشتی و ابزارهای صنعتی جهت جذب روغن و ضد زنگ بودن.
راهکارها و نقش تخصصی شرکت «پویاب فلز»
- فرآیندهای چربیگیری و آمادهسازی بدون ایجاد تردی هیدروژنی: اسیدشوییهای بازدارندهدار (Inhibited Acid Pickling) برای فولادهای سخت ابزار.
- حمامهای نیکل ساتن و کروم سخت پرسرعت: ایجاد پوششهای مهندسی با چسبندگی فوقالعاده بالا که تحت گشتاورهای شدید ابزار دچار پوسته شدن نمیشوند.