مطالبی در مورد تمیزکاری الکترولیتی (چربیگیری الکتریکی)
تمیزکاری الکترولیتی: دراین روش عبور جریان برق از محلول، در سطح کار حبابهای گازی تولید می کند که عملکرد مالشی یا اصطلاحا گازشویی داشته ودر کنار عوامل چربی گیر موجب تمیزکاری خوب می گردد. محلول تا دمای 60-80 درجه سانتی گراد گرم شده و بعد از غوطه ور کردن قطعات جریان برقرار می شود. اساسا سه روش برای تمیزکاری الکتریکی وجود دارد: الف) تمیزکاری کاتدی یا جریان مستقیم ب) تمیزکاری آندی یا جریان معکوس ج) تمیزکاری جریان پریود معکوس.
الف) روش کاتدی یا جریان مستقیم : در این روش قطعات به عنوان کاتد عمل می کنند . با حرکت الکترونها از قطعات به طرف آند در آب الکترولیز شده و در سطح آنها هیدروژن آزاد می گردد. برای قطعات آهنی این امر ممکن است موجب تردی هیدروژنی شود. به همین دلیل باید از تمیزکننده هایی که مقدار کف مشخصی تولید می کنند استفاده کرد. لایه نازک کف روی محلول مانع از خارج شدن بخار هیدروژن اضافی می گردد ولی به اندازه کافی ضعیف و شکننده است که مانع از خارج شدن هیدروژن نگردد.این روش عموما برای برنج نیکل،سرب ونیکل -نقره به کار می رود.
برحسب نوع فلز غلظت تمیزکننده 0.09-0.03 کیلوگرم بر لیتر ،جریان مستقیم 1075-322 آمپر بر مترمربع و ولتاژ 9-4 است. مدت زمان غوطه طوری به مقدار آلاینده ها بستگی دارد.ولی عموما 30 ثانیه تا 2 دقیقه است. بعد از قلیاشویی ، قطعات بلافاصله آبکشی می شوند.
ب) روش آندی یا جریان معکوس : در این روش قطعات به عنوان آند عمل می کنند. با جاری شدن جریان از کاتد به آند در سطح قطعات اکسیژن آزاد می شود که نقش تمیزکنندگی دارد.این روش عموما برای فولاد ،فولاد زنگ نزن ،مس و گاهی برای روی نیز به کار می رود. در این حالت خطر تردی هیدروژن وجود ندارد. در تمیزکاری کاتدی ذرات یا پولکهای سیاه بار مثبت پیدا کرده وجذب سطح می شوند. در صورتی که در تمیزکاری آندی ذرات فوق از سطح کار کنده شده ودرجه بالایی از تمیزکاری تامین می گردد. در این روش مقدار اکسیژن تولید شده نصف مقدار هیدروژنی است که در تمیز کاری کاتدی تولید می شود،به همین دلیل میزان تلاطم محلول کمتر است.
ج) روش جریان پریدیک معکوس: این روش علیرغم اینکه که نسبت به دو روش دیگر تمیزکنندگی بالاتری دارد ولی به علت بالا بودن هزینه سرمایه گذاری کاربرد زیادی ندارد. دراین روش جریان به مدت 10 ثانیه مستقیم وبعد به مدت 20 ثانیه جهت ان معکوس می گردد. در پایان عملیات، جریان را ترجیحا در مرحله معکوس قطع می کنند.
- پوسته زدایی قلیایی: در این روش چرک ولکه های سطح ، رنگها، روغن، پوسته و لایه های اکسیدی بدون استفاده از پوسته زدایی اسیدی که ممکن است موجب تردی هیدروژنی گردد از سطح قطعات آلومینیومی ، روی، فولاد و قلع حذف می گردد. در این روش برای فولاد زنگ نزن ، منیزیم ، مس و برنج توصیه نمی شود. عملیات می تواند به صورت غوطه وری ،اسپری یا الکتریکی ترجیحا در جریان پریدیک معکوس انجام بگیرد. محلول عموما حاوی عوامل ترکننده است.
